Uzaktan Algılama ile Belirlenen Sulak Alanlardaki Zamansal Değişime Kuraklığın Etkisinin İncelenmesi: Umurbey Deltası (Çanakkale) Örneği

Abstract

Sulak alanlar dunya ekosisteminin dengesini ve devamliligini saglayan yeryuzunun en onemli ve kiymetli parcalarindan biridir. Buyuk bir sistemin parcalari olan bu alanlar, yer aldiklari sahanin iklimi, su kaynaklari ve jeomorfolojik ozelikleri gibi cevresel faktorlere karsi cok duyarli olmakla birlikte, ozellikle kuraklik sorunu ile karsi karsiyadir. Son zamanlarda uzaktan algilama ile sulak alanlarin izlenmesi, bu alanlara etki eden faktorlerin ve onem derecelerinin belirlenmesi ve sorunlarin cozumune yonelik koruma ve gelistirme calismalari agirlik kazanmistir. Bu calismada 2013 ve 2019 yillari arasinda yagisli ve kurak donem sonlarinda Canakkale ili sinirlari icerisinde yer alan Umurbey Deltasi’nda yer alan lagunlerdeki su varligi uzaktan algilama yontemleri ile belirlenmis, su ile kapli alanlarin alansal degisimlerine meteorolojik ve hidrolojik kurakligin etkisi incelenmistir. Cok zamanli alansal degisimin belirlenmesinde 15 m mekansal cozunurluklu Landsat-8 OLI (Operational Land Imager) multispektral pankeskinlestirilmis uydu goruntulerinden uretilen Modifiye Edilmis Normalize Fark Su Indisi (MNDWI), meteorolojik kurakligin belirlenmesinde Standart Yagis Indisi (SPI) ve hidrolojik kuraklik icin ise evapotranspirasyon ve su butcesi hesabini iceren Thornthwaite Iklim Siniflama metodu kullanilmistir. Meteorolojik ve hidrolojik kurakligin lagun alanina etkileri yagisli ve kurak donem sonlarina kadar olacak sekilde aylik ve mevsimlik (1 ve 3 aylik) donemlerde incelenmistir. Elde edilen sonuclar lagun alanlarindaki degisimde meteorolojik kuraklik kisa inceleme donemlerinde yagisli donemin sonunda daha fazla etkili olmaktadir. Diger taraftan hidrolojik kurakligin ise (buharlasma ve bitki ile su tuketiminin) kurak donemi iceren tum inceleme donemlerinde alansal degisimde daha etkili oldugunu gostermektedir.