Kıyı alanlarında gündelik hayatı kuran eşik mekanların incelenmesi

Abstract

Toplumun ihtiyaçlarını karşılayabileceği yerler olarak değerlendirilen mekânlar kent ölçeğinde bir araya gelerek şehrin ilişkiler ağını oluşturur. Kurulan ilişkiler ağı kentlerde mekânsal deneyimler sırasında önem kazanmaktadır. Toplumsal ve bireysel deneyimlerde kentsel ölçekte üretilen eşikler, bireylere özgürleşme alanları sunar ve bireylerin hareket halindeyken ötekiyle karşılaşma anında oluşturdukları temas noktaları sayesinde potansiyel barındıran alanlar olarak görülür. Temelde iç ile dış, özel ile kamusal, açık ile kapalı kavramlarını birleştirip sınırları aşabilen eşik mekânlar yarattıkları çok boyutluluk ile kişiye farklı mekânsal deneyim alanları sunarak, bir deneyim anı üretirler ve mekânın keşfedilmesine olanak sağlarlar. Bu durum arada ve bir arada olma/ özdeşlik ve ayrım/ bağlantı ve kopma kavramlarıyla, sınırların ortadan kalkmasına ve mekânların üretimine yol açar. Bu çalışmanın amacı o ya da bu olma durumları yerine hem o hem bu olma durumlarını bünyesinde barındırarak kartezyen felsefeye karşı gelen mimarlık disiplininde düşünülmeyen, göz ardı edilen ve genelde kentlerde kendiliğinden oluşan eşik mekânları keşfetmek, üzerinde düşünmek, araştırmak, kent plancıları ve tasarımcılarda farkındalık uyandırmak olarak belirlenmiştir. Eşik mekânlar kentsel alanlarda toplumsal ilişkilerle, bireyler arasında oluşan çeşitli etkileşim ve iletişimlerle fiziksel, sosyal ve psikolojik anlamda üretilebilen diyalog mekânlardır. Eşik mekânların keşfedilmesinde ana organizasyon kurucusu olan bireyin, kent içerisindeki mekânsal deneyimi sırasında kişisel algılama gücü ile kenti anlaması ve yorumlaması önemlidir. Yaşanılan kent bu bireysel algılamalar ile sınırsız deneyimlerin üretilmesine ve biriktirilmesine imkân verir. Eşik mekân deneyimlerin üretimi aşamasında oluşan eylemlerin, çeşitli potansiyellerini, ilişki kombinasyonlarını, tesadüfi oluşumlarını, çözülmelerini, hareketlerini ve oluş hallerini bünyesinde barındırarak gündelik hayatı şekillendirir. Bu bağlamda çalışmada kentte eşik mekânın araştırılmasında birey, eylem ve mekânsal deneyim üçlüsü üzerinden bir analiz hedeflenmiştir.