Publication: Hidrolojik Kuraklik Eğilimlerinin Yenilikçi Eğilim Yöntemleriyle Çözümlenmesi
Loading...
Date
Advisor
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Aperta
Type
Abstract
<p>Bu araştırmanın amacı, Türkiye’nin en kritik su kaynağı olan Fırat Havzası’nda hidrolojik kuraklık eğilimlerini Standartlaştırılmış Kuraklık Akım İndisi (SAKİ) kullanarak incelemektir. Çalışma, Fırat Havzası’ndaki üç akım gözlem istasyonundan elde edilen 1965-2018 yılları arasındaki verileri analiz etmektedir. Kuraklık endeksleri, 3, 6 ve 12 aylık dönemler dikkate alınarak değerlendirilmiştir. Yenilikçi Eğilim Çözümlemesi (YEÇ) ve Geliştirilmiş Görselleştirme ile YEÇ (GG-YEÇ) yöntemleri kullanılarak kuraklığın zamansal değişimi incelenmiştir. Araştırma, 1965-1982 (birinci dönem), 1983-2000 (ikinci dönem) ve 2001-2018 (üçüncü dönem) olmak üzere 18’er yıllık üç farklı döneme ayrılarak incelenmiştir. Bu dönemlerdeki hidrolojik kuraklık eğilimleri, pik kuraklık endekslerinin ortalaması kullanılarak değerlendirilmiştir. Tüm periyotlarda, özellikle ikinci dönemden üçüncü döneme geçişte önemli bir artış gözlenmiştir. SAKİ-3 ve SAKİ-6 endekslerinde aşırı ve şiddetli kuraklıkların görülme sıklığı zamanla artış göstermiştir. SAKİ-12 endeksinde, ikinci dönem ve üçüncü dönem arasında aşırı kuraklık oranının ortalama yüzdesinde belirgin bir azalma olmasına rağmen, üçüncü dönemde önemli bir artış gözlenmiştir. Ayrıca, SAKİ-3 değerlerinin eğilim analizleri, havzada azalan eğilim gösteren istasyon sayısında bir artış olduğunu ortaya koymuştur. Bu araştırma, farklı iklim bölgelerinde hidrolojik kuraklığın daha iyi anlaşılmasına katkı sağlamakta ve kuraklığın altında yatan mekanizmaları anlamayı amaçlayan gelecekteki çalışmalar için referans oluşturmaktadır. Özellikle Fırat Havzası gibi su kaynaklarının kritik olduğu bölgelerde, bu tür analizler su yönetimi ve planlaması için büyük önem taşımaktadır. Araştırmanın bulguları, iklim değişikliğinin hidrolojik sistemler üzerindeki etkilerini anlamada ve buna yönelik stratejiler geliştirmede önemli bir adım teşkil etmektedir.</p>
Description
Subject
Akım kuraklık indeksi, Fırat havzası, YEÇ, Kuraklık, Trend analizi, GG-YEÇ