FBE- Petrol ve Doğal Gaz Mühendisliği Lisansüstü Programı - Doktora
Bu koleksiyon için kalıcı URI
Gözat
Yazar "Satman, Abdurrahman" ile FBE- Petrol ve Doğal Gaz Mühendisliği Lisansüstü Programı - Doktora'a göz atma
Sayfa başına sonuç
Sıralama Seçenekleri
-
ÖgeLumped parameter models for low-temperature geothermal reservoirs(Fen Bilimleri Enstitüsü, 2004) Sarak, Hülya ; Satman, Abdurrahman ; 175802 ; Petrol ve Doğal Gaz Mühendisliği ; Petroleum and Natural Gas Engineering
-
ÖgePetrol ve jeotermal sahalarında kalsiyum karbonat çökelmesinin modellenmesi(Fen Bilimleri Enstitüsü, 1996) Uğur, Züleyha ; Satman, Abdurrahman ; 55610 ; Petrol ve Doğal Gaz Mühendisliği ; Petroleum and Natural Gas EngineeringMineral birikintileri rezervuarda, kuyuiçinde ve yüzey donanımlarında tıkanmaya ve üretimi engelleyici sonuçlara yol açarken, petrol ve jeotermal saha işlemlerinde teknik ve ekonomik yönden olumsuzluklara neden olmaktadır. Ülkemizde de Adıyaman bölgesindeki bazı petrol sahalarında ve Batı Anadolu bölgesindeki Kızıldere jeotermal sahasında kalsiyum karbonat çökelmesinin var olduğu bilinmektedir. Kalsiyum karbonat çökelmesi, CO2 içeren su çözeltilerindeki termodinamik dengenin bozulması sonucunda CaCÛ3 mineralinin katı madde olarak çökeltiden ayrılması ve çözeltinin yer aldığı ortam yüzeyine çökelmesi şeklinde açıklanabilir. Bu çalışmada, öncelikle kalsiyum karbonat çökeliminin oluştuğu su-C02 sisteminin tek fazlı ve ( sıvı ) iki fazlı (sıvı+gaz) durumunu da kapsayacak şekilde bir pVT (basınç-hacim-sıcaklık) modeli hazırlanmıştır. Bu model yardımıyla su-C02 sisteminin termodinamik davranışı belirlenebilmekte, tek fazlı ve iki fazlı sistemin kabarcık noktası basıncı, yoğunluk, entalpi, akmazlık ve sıkıştırılabilirlik gibi önemli termodinamik özellikleri basınç, sıcaklık ve CO2 derişimine bağlı olarak bulunabilmektedir. Kalsiyum karbonat çökelimine neden olan SU-CO2 sisteminin davranışı incelendikten ve modellendikten sonra, petrol ve jeotermal sahalarda kalsiyum karbonat çökelmesi konusu çalışıldı ve bu tür sahalarda CaCOa çökelmesini bulmaya yarayacak iki model geliştirildi. Petrol sahalarında çökelmeyi, tahminde kullanılan model geliştirilirken literatürde var olan ve çökelme eğilimini bulmaya yarayan Oddo-Tomson modeli dikatte alındı, ve bu model çökelme miktarını akış yolu üzerindeki koşullara bağlı olarak verecek şekilde geliştirildi. Ayrıca, akış sırasında oluşan çökelmeden dolayı akışkanın bileşimindeki değişikliği de göz önüne alacak şekilde model düzenlendi. Geliştirilen modelin doğruluğu literatürde verilen çalışmalarla karşılaştırılıp kanıtlandıktan sonra, Adıyaman bölgesindeki Karakuş sahasındaki koşullar incelendi, sahada farklı kuyulardan ve noktalardan alınan su örnekleri analiz edildi ve CaC03 çökelmesine neden olan parametreler ve ayrıca çökelmenin olabileceği koşullar model yardımıyla belirlendi. Model sonuçlarıyla saha sonuçlarının uyumluluğu gösterildi. Jeotermal sahalarda çökelmeyi tahminde kullanılan model geliştirilirken daha önce Satman tarafindan sunulan model, bu çalışmada verilen pVT modeli ile birleştirilerek geliştirildi. Modelle Kızıldere sahasındaki çökelme incelendi, özellikle üretim kuyuları içinde çökelen kalsiyum karbonat profilleri tartışılarak model ve gerçek saha sonuçlan arasındaki uyumluluk gösterildi ve çökelmeye etki eden parametreler belirtildi.
-
ÖgeTürkiye Jeotermal Enerji Potansiyelinin Araştırılması(Fen Bilimleri Enstitüsü, 2011-02-17) Başel, Emine Didem Korkmaz ; Satman, Abdurrahman ; Petrol ve Doğalgaz Mühendisliği ; Petroleum and Natural Gas EngineeringBu çalışmada, öncelikle Türkiye nin 0-3 km derinlikteki jeotermal kaynak potansiyeli belirlenmiş ve daha sonra sırasıyla bilinen (tanımlanmış) 279 jeotermal oluşumun kapasite envanteri çıkarılmış ve mevcut sahaların kullanım (elektrik üretimi ve doğrudan) alanlarına göre potansiyelleri tahmin edilmiş, yeraltında 500 m ve 1000 m derinlikler için bölgesel ve genel sıcaklık dağılım haritaları oluşturulmuştur. Türkiye nin 0-3 km derinlik aralığı için yerkabuğunda depolanmış ısı içeriği (3.0 ± 1.0) x 1023 J olarak hesaplanmıştır. Bilinen 279 jeotermal oluşumun tanımlanmış (görünür) kapasitesi 20 oC referans sıcaklığı için 5550 MWt ve 15 oC referans sıcaklığı için 5944 MWt olarak bulunmuştur. 279 jeotermal oluşum içinde elektrik üretimine uygun jeotermal sahaların görünür kapasitesi sıcaklığı 150 oC’den büyük olan 11 saha için 2971 MWt ve sıcaklığı 100 oC’den büyük olan 18 saha için 3518 MWt’dir. Hacimsel yöntem kullanılarak yığınsal (birikimli) olasılık dağılımlarının çıkarıldığı toplam 122 jeotermal sahanın 15 oC referans sıcaklığı için tahmini üretilebilir ısıl güç potansiyel değeri (P10), en düşük 28.5 bin MWt olarak hesaplanmıştır. Değerlendirilmesi yapılan 122 jeotermal saha içinde sıcaklığı 100 oC’den yüksek elektrik üretimine uygun 25 saha mevcut olup, elektrik üretimine uygun 25 sahanın tahmini üretilebilir toplam elektrik güç potansiyel değeri (P10), en düşük 1055 MWe olarak bulunmuştur. Eğer sıcaklığı 100 oC’den yüksek olan 25 sahanın hem elektrik üretiminde ve hem de geri kalan ısının doğrudan kullanım şeklinde entegre kullanımı ve diğer tüm sahaların doğrudan kullanımı göz önüne alınırsa, P10 değerlerine karşılık gelen elektrik üretim potansiyeli ve doğrudan kullanım potansiyeli 1055 MWe ve 18 910 MWt’dir. Türkiye’nin bölgesel ve genel sıcaklık dağılımı haritaları 500 m ve 1000 m derinlikler için jeoistatistiksel yöntemler kullanılarak oluşturulmuştur.