Please use this identifier to cite or link to this item: http://hdl.handle.net/11527/12588
Title: İstanbul Arkeoloji Müzeleri Kütüphanesi’nde Bulunan 1537 No’lu Hamparsum Nota Defterinin Tanıtımı Ve İçerisindeki Eserlerin Çeviriyazımı
Other Titles: Introduction Of 1537 Numbered Hamparsum Notation System Which Exists In Istanbul Archaeology Museum Library And Translation Writing Of The Artworks In It
Authors: Doğrusöz Dişiaçık, Nilgün
Taşdelen, Duygu
Türk Müziği
Turkish Music 
Keywords: Müzik
Hamparsum notası
Nota
Türk müziği
İstanbul Arkeoloji Müzesi
Music
Hamparsum notation
Note
Turkish music
İstanbul Archeology Museum
Publisher: Sosyal Bilimler Enstitüsü
Institute of Social Sciences
Abstract: Türk Müziği tarihine bakıldığında büyük yaygınlık kazandığını gördüğümüz Hamparsum müzik yazısı Hamparsum Limonciyan tarafından geliştirilmiştir. Hamparsum Limonciyan, eski Ermeni Kilise Müziği'nde kullanılan 'Khaz Sistemi'ne bir takım değişiklikler ve düzenlemeler yaparak Türk Müziği ses sistemine uyarlamış ve sonradan kendi adıyla anılacak olan bir müzik yazısı sistemi geliştirmiştir. Hamparsum müzik yazısında perdeler için kullanılan yedi temel işaret vardır. Rast makamı ana makam olarak kabul edildiğinden bu yedi temel ses Yegah perdesinden, Neva perdesine kadar devam eden bir sekizli içinde belirlenmiştir. Perdelerin oktav farklılıkları temel işaretlerin altına eklenen çizgilerle ifade edilmiştir. Ara perdeleri göstermek için de ana perdelerin, temel işareti üzerine kısa, eğri bir çizgi konur. Bu işaretler, üzerine ilave edildiği perdenin tizleşeceğini gösterir. Süre değerleri perde işaretlerinin üzerine konulan noktalar, çizgiler ya da içi boş yuvarlaklarla gösterilir. Bu süre değerleri altlarında perde işareti olmadan yazılırsa, aynı süre değerindeki susları ifade eder. Bu çalışmada İstanbul Arkeoloji Müzeleri Kütüphanesi'nde 1537 numarada kayıtlı bulunan ve Hamparsum müzik yazısı ile yazılmış olan nota defteri tanıtılmış ve içerisindeki eserlerin Arel-Ezgi-Uzdilek sistemine göre çeviriyazımı yapılmıştır. Çalışmanın ilk bölümünde Hamparsum Limonciyan ve geliştirdiği müzik yazısı incelenmiştir, ikinci bölümde çalışılan defterin tanıtımı yapılmıştır. Üçüncü bölümde defterin içerisinde adı geçen bestecilerin biyografileri genel hatlarıyla incelenmiş ve bestecilerin yaşadıkları zaman dilimleri, arasındaki ilişkiler, silsileler göz önünde bulundurularak defteri yazan kişi ile ilgili fikirler sunulmuştur.Son kısımda da çeviri yazım ile ilgili ön bilgiler sunulup defterde bulunan eserlerin Arel-Ezgi-Uzdilek nota sistemine çeviriyazımı yapılarak çalışma sonlandırılmıştır.
When Turkish musical history has been examined, Hamparsum musical writing that we see commonly see has been developed by Hamparsum Limonciyan. Hamparsum Limonciyan made several changes to Khaz System used in old Armenian Church music and adapted it to Turkish musical sound system and developed a musical writing system to be called by its own name. In Hamparsum musical writing, there are seven basic signs used for frets. Since rast maqam is regarded as main maqam, these seven basic voices have been determined within an octal that continues from Yegah fret to Neva fret. Octave differences of the frets have been stated by the lines added under the basic signs. To show the inter frets, a low, curved line is put on basic sign of main frets. These signs indicate that fret will be high. Time values are shown with points put on fret signs, lines or hollow rounds. If these time values are written without having fret sign underneath them, it states mute points in the same time value. In this thesis, notation notebook that is written by Hamparsum musical writing and registered to 1537 number in Istanbul Archaeology museum has been introduced and the artworks in it has been translated to Arel-Ezgi-Uzdilek system. In the first part of the thesis, Hamparsum Limonciyan and musical writting has been examined, in the second part, the notebook studied has been introduced. In the third part, biographies of the aforementioned composers in the notebook have been examined in general and the ideas have been presented regarding the person who writes the notebook by considering the sequences, relations among them and life time periods of the composers. In the last part, preliminary information regarding translation writing has been presented and the thesis has been ended up by translating the present artworks to Arel-Ezgi-Uzdilek note system.
Description: Tez (Yüksek Lisans) -- İstanbul Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2014
Thesis (M.Sc.) -- İstanbul Technical University, Institute of Social Sciences, 2014
URI: http://hdl.handle.net/11527/12588
Appears in Collections:Türk Müziği Lisansüstü Programı - Yüksek Lisans

Files in This Item:
File Description SizeFormat 
415101003.pdf25.74 MBAdobe PDFView/Open


Items in DSpace are protected by copyright, with all rights reserved, unless otherwise indicated.